Het Boekbindatelier

Dumplings, glue and books in fragrant wood – Een boekrestauratiebezoekje in Beijing en in Guangzhou

boekbindatelier — Tue, 21 Sep 2010 08:42:31 +0000

reisverslag door Christel Harms

In juni was ik een maand lang in Beijing. Mijn partner bracht er een wetenschappelijk bezoek. De faculteit spande zich in om mij een bezoek te laten brengen aan een bibliotheek met de oudste boeken van de wereld.

Alles draait in China om relaties en de belangrijkheid daarvan. Blijkbaar schortte het bij ons daaraan, want week na week verstreek met alleen maar steeds meer vragen over het bedrijf waar ik werk. Een eenpersoonsbedrijf maakt in China bijzonder weinig indruk. Uiteindelijk lukte het wel om geïntroduceerd te worden bij Bibliotheek van de Academie van Sociale Wetenschappen.

Onze gastvrouw was de directeur van deze bibliotheek, waar ze alles opslaan op het gebied van de sociale wetenschappen. We waren gekomen met een begeleider, een archeoloog aan de Peking Universiteit. Deze vertaalde voor ons want de directeur sprak geen engels. Wel was ze ooit in den Haag

op een congres geweest. De vertaling ging soms wat onregelmatig want de archeoloog had zijn zoontje van 4 alleen thuisgelaten met een mobiele telefoon en die werd druk gebruikt.

De boeken in de bibliotheek opgeslagen zijn gaan tot 1400 jaar terug (Tang-dynastie). De opslag van de oudste boeken zag er perfect uit. Het is een blok van zeg 20 kasten (vele meters lang) die een aaneengesloten geheel vormen. Ze staan op rails, en ieder heeft een wiel waarmee twee ervan uit elkaar getrokken kunnen worden zodat tussen die twee kasten een gang ontstaat waardoor je bij de boeken kunt.

Bij het bekijken van de boeken had onze gastvrouw het meteen ook even over het aandoen van handschoenen om de boeken in de hand te nemen. Volgens haar geeft dat uiteindelijk veel meer schade aan de boeken dan het gewoon met de handen te doen omdat je niet kunt voelen wat je doet. Eigenlijk ben ik het helemaal met haar eens.

Er zijn verschillende manieren om insecten te weren. In de metalen kasten wordt onder de planken hout gemonteerd dat is geïmpregneerd met een natuurlijk materiaal dat sterkt ruikt. Dat houdt insecten tegen, maar voor mensen is het ook niet goed. Een verrassing was dat er ook hout bestaat dat als zodanig meteen insectenwerend werkt. We werden meegenomen naar een vertrek waar het heerlijk rook naar de kasten die van dat soort hout waren gemaakt. Personen die veel oude boeken moeten bestuderen gebruiken wel dozen van dat hout; dat is niet alleen veilig, maar ook heel aangenaam. De kosten maken wel dat het gebruik beperkt is (Gold in jade, Jing Xiang Yu).

De oudste boeken worden alle bewaard in speciaal gemaakte foedralen, in een klassieke chinese kleur blauw. Niets op aan te merken, geen insecten, geen schimmel. Natuurlijk kregen we de welbekende stapeltjesboekjes te zien. Verder ook de boeken die gedrukt zijn met stempeltjes met een stokje eraan; die werden samen in een blok gezet. Je ziet dan dat de karakters niet helemaal gelijk staan. Een pronkstuk dat we te zien kregen was een boek uit de Mingdynastie, 600 jaar oud, dat gerestaureerd was met geld uit Dubai. Het boek was ook geborgen in zo’n klassieke blauwe doos. De inhoud van het het boek was helemaal ingelegd in een iets grotere leporello (een harmonicaboek). Het ging bijna naadloos in elkaar over, onwaarschijnlijk mooi gedaan. De ingelegde bladen van het oorspronkelijke boek waren in een prachtige staat, ook wat de kleuren van de afbeeldingen betreft. Het boek beschreef de gewoonten en kleding van de verschillende Chinese volkeren, geïllustreerd met heldere pigmenten. Alleen de kleur geel werd niet gebruikt, wel wit, bijna lichtgevend wit. Helaas niet te fotograferen.

Voor de dozen voor nieuwere boeken werden etiketten gebruikt van kostbaar papier waarop oud-chinese karakters werden geschreven door een oude kalligraaf die deze uitstervende kunst nog machtig is. Interessant genoeg voegde deze thee aan de inkt toe om een mooie groen-blauwe weerschijn te krijgen.

Mocht u in Beijing komen dan raad ik u aan om in ieder geval een bezoek te brengen aan de Liulichangstraat (Xije en Dongje), een voetgangersstraat waar je rijstpapier, kalligrafeerpenselen, inktstenen kunt kopen. Maar ook liepen we een groep mensen achterna een marmeren trap op, we kwamen in een grote zaal in een chique gebouw waar een veiling kunstwerken op chinees papier werd gehouden. Het meest opvallend waren de grote aantallen medewerksters, in strak rood zijde gestoken met split tot ergens heel ver bovenaan. Het hoogtepunt van de straat was het bezoek aan de Rongbaozhai (19 Liulichang Xije), een meer dan 200 jaar oude winkel. Ik kocht er donker papier dat is ingelegd in lichter papier, en mi-teinte pigmenten, maar een ieder zal er wat van zijn smaak vinden.

Vijf jaar geleden was ik ook in China. Toen met een bezoek aan de Sun Yat Sen Universiteit in Guangzhou (Zuid-China). Daar heb wel iets heel bijzonders uitgelegd gekregen. Sinds vervlogen tijden gebruiken zij alleen maar zelfgekookte stijfsel. Om insectenvraat tegen te gaan hebben ze de gewoonte om uit het meel de gluten te verwijderen. Vroeg in de ochtend kwam daar een kok uit de keuken om de lijm te koken en thee te zetten. Voordat hij de lijm kookte verwijderde hij de gluten uit de meel. Hij deed dat met de volgende griezelige perfectie. Hij gooide precies de juiste hoeveelheid meel in water. Dan bleef hij een hele tijd daarin staan te kneden totdat er een compacte bal was ontstaan. Dat waren dan de gluten die vervolgens naar de keuken gebracht werden om er dumplings van te maken. Van wat overbleef werd stijfsel gekookt voor de boeken. Nog even terug naar Beijing. We kwamen daar in een vegetarisch restaurant waar je een hele lijst van de heerlijkste dingen gemaakt van gluten kon eten. Glutenintolerantie, nooit last van gehad.

Nu open: webwinkel!

boekbindatelier — Wed, 15 Sep 2010 14:29:58 +0000

Vanaf nu, in onze webwinkel: materiaal, gereedschap en andere boekbind relateerde producten kunt u via de internet bekijken en bestellen, en gemakkelijk per post ontvangen.

Natuurlijk kunt u nog steeds ook langs het atelier zelf komen bezoeken. Graag eerst een afspraak maken.

met vriendelijke groeten,

Nina en Christel

Expositie kunstenaarsboeken

boekbindatelier — Tue, 13 Apr 2010 20:42:36 +0000

“Uiteindelijk wordt alles een boek” – een overzicht tentoonstelling van de kunstenaarsboeken van Nina Judin
23 april – 22 mei 2010, Putten

In deze expositie, samen met Riet Harmse (textiel kunstenaresse) en Stieni Foppen (schilderijen), heeft Nina Judin haar kunstenaarsboeken van de afgelopen jaren tot een overzicht tentoonstelling verzameld. Ook het laatste werk, “De zoektocht” (2010) verteld een symbolisch verhaal die zijn oorsprong heeft in de nieuwsgierigheid en de groei van ieder mens.

De Kunstkelder is open elke dinsdag, donderdag en vrijdag 14.00-16.30 uur, en elke woensdag en zaterdag 10.00-12.30 . Op Koninginnedag gesloten.
Voor de routebeschrijving volg deze link.

Voor meer informatie over Nina Judin en haar boeken, zie www.ninajudin.com .

Expositie Smakelijke Boeken, Amstelveen

boekbindatelier — Tue, 22 Sep 2009 19:59:50 +0000

Het Boekbindatelier heeft het volgende bericht en foto ontvangen van Uitgeverij Ganzenweide:

detail van werk van Alison Kurke

Wij heten je van harte welkom voor de feestelijke opening van Smakelijke boeken op zaterdag 26 september om 14 uur in het bezoekerscentrum van het Amsterdamse Bos.
Meer dan 20 boekkunstenaars hebben zich gebogen over een eigen vormgeving voor Zwammen smullen, een kook- en prentenboek voor liefhebbers van eetbare paddenstoelen. Donkerbruin herfstig of juist licht en zonnig vormgegeven, met sterke reliefs of strak klassiek; geen kaft, geen boek is hetzelfde. Twintig unieke kunstwerkjes; een feest van papier!
De tentoonstelling is geopend van 26 september t/m 29 november, bezoekerscentrum De Molshoop, Bosbaanweg 5, Amstelveen.

Voor de opening wordt een Paddenstoelenexcursie georganiseerd met de boswachter, die speciaal aandacht geeft aan eetbare soorten. De excursie start bij het bezoekerscentrum om 12.30 uur.
Reserveren bij de receptie: 020-5456100.
Activiteiten tijdens de tentoonstelling: Ontwerpen van een boekband en Boekbinden voor volwassenen en Boekje maken voor kinderen. Reserveren bij de receptie: 020-5456100
Meer informatie: Ganzenweide, Evelien Kroese (illustraties in het boek Zwammen smullen) en Amsterdamse Bos

Boeken in katernen

boekbindatelier — Wed, 09 Sep 2009 20:53:00 +0000

“Maar wat zal ik (laten) inbinden?”

Geen zorgen meer, want bij ons kunt u een mooie selectie van boeken in katernen bezichtigen en kopen.

Rob Koch van Atelier De Ganzenweide schrijft het volgende op zijn website:

“Sinds enkele jaren begeef ik mij op het uitgeefpad.
Tegenwoordig koop je boeken in de winkel die industrieel zijn gemaakt, vaak erg mooi, gebruik makend van de nieuwste materialen en technieken, even vaak echter tegen zo laag mogelijke kosten en daardoor eenvoudig van uitvoering. Voor de boekenliefhebber zijn deze boeken niet altijd aantrekkelijk. In vroeger eeuwen was de drukker ook de uitgever van boeken, echter de uitgever was geen binder. Kopers van boeken kochten de losse katernen of provisorisch ingebonden boeken en brachten deze naar hun eigen boekbinder. De boekbinder maakte dan boeken naar de wens van de opdrachtgever, vaak alle boeken met elkaar in harmonie. Naar deze manier van uitgeven ben ik teruggegaan.
De boeken welke ik uitgeef zullen verschijnen in losse katernen.
Mijn uitgaven zijn bedoeld voor de bibliofiel, welke naar eigen opvatting en wens zijn boek bindt of laat binden.”

De volgende titels zijn nu bij ons in voorraad:

Het Fregatschip Johanna Maria, A. van Schendel (29,-)
Psyche, L. Couperus (21,-)
De Kleine Johannes, F. Eeden (18,-)
Eiland op zicht, C. Rombouts (12,50)
Lijmen/Het Been, W.Elsschot (39,-)
Het Boekbinen voor allen
Zwammen smullen (19,-)
Caricatures, B. ten Hoeve (24,50)

Etalage

boekbindatelier — Wed, 17 Jun 2009 05:34:33 +0000

Nieuwe etalage inrichting. Boeken, wish scrolls en kalligrafie. Vellen leer. Kalligrafie veren. In de vitrines boeken als kunstobjekten. Blij!

New York comes to Amsterdam…

boekbindatelier — Thu, 02 Apr 2009 21:17:55 +0000

Interieur

boekbindatelier — Mon, 30 Mar 2009 21:00:41 +0000

Dit is allemaal nog work in progress, maar toch leuk om te delen. Kom het in het echt zien!

Open Dag @ Atelier

boekbindatelier — Sun, 01 Mar 2009 16:37:45 +0000

Vrijdag 27 februari

Uiteindelijk was het zo ver. Het miezerde, een koude, saaie dag. Brrr… Zouden de mensen komen?

We hingen vlaggetjes en ballonnen aan de gevel, hadden een kleine tentoonstelling gemaakt en lekkere hapjes en drankjes gehaald. We hebben het al zo vaak voor onszelf gedaan, en toch blijft het spannend. Nu voor het eerst samen. We hadden er zin in.

De eerste mensen druppelden naar binnen. Vrienden, kennissen, collega’s, nieuwsgierigen. Kruis deze benoemingen vrolijk met elkaar en je krijgt een treffende beschrijving. Het werd druk! Heel veel gepraat.

En toen stilte. Ruim een halve uur waren we met z’n drietjes, “onze Marijn” was ons komen helpen met de catering. Weer spanning. Was dit alles?

Het bleek stilte voor de storm te zijn. Ondanks het vieze weer en de blunder in de artikel over de juiste dag, werd het een gezellige drukte, waar je je door kon slingeren alleen als je continu “sorry, mag ik even door? dankje” zei. We hebben genoten.

Hopelijk zien we velen van jullie gauw weer terug. In ieder geval was dit de eerste, maar zeker niet de laatste Open Dag bij Het Boekbindatelier. Hartedank aan iedereen!

Artikel in de Echo

boekbindatelier — Thu, 26 Feb 2009 14:42:30 +0000

De opening is op VRIJDAG…

“Daar gaan we dan” zei Christel.” OK, let’s go for it!” zei Nina.

Onze eerste gesamenlijke interview en fotosessie. Met de eerste blunders, natuurlijk.

Errata:

De opening is op vrijdag a.s. , niet donderdag. Dit was duidelijk vermeld in de persbericht.

Christel is veel mooier dan op de foto. Ze zit op Dusartstraat sinds 1993, niet 30 jaar lang al.

Nina komt oorspronklijk uit Finland…Onze vermelde leeftijden kloppen niet. En zo zijn er meer kleinigheden, maar in het grote geheel geeft het helemaal niet (behalve voor die open dag datumblunder) – het is gebeurd, het staat, en we springen nogsteeds van blijdheid.